Co to jest zabawa i dlaczego warto bawić się z dzieckiem? 2
Co to jest zabawa i dlaczego warto bawić się z dzieckiem?

Swobodna zabawa to podstawa rozwoju dzieci i dorosłych

Słowo zabawa w pierwszej kolejności kojarzymy z dziećmi. Wiemy, że dzieci bawią się, żeby poczuć szczęście i zdobyć przyjaciół. Nie ma lepszego pytania na przywitanie niż: pobawimy się? Ale czy wiemy, jakie znaczenie ma zabawa dla rozwoju? I mam tutaj na myśli nie tylko dzieci, bo zabawa jest równie istotnym elementem życia człowieka w każdym wieku. Słowem kluczowym dla tych rozważań jest swoboda, bo to właśnie brak ograniczeń charakteryzuje najlepiej pojęcie zabawy. Swobodna zabawa, wbrew pozorom jest tą, która sprzyja rozwojowi.

jak bawić się z małym dzieckiem

Jak bawią się dzieci i czym właściwie jest zabawa?

Dzięki obserwacji dzieci najłatwiej zrozumieć czym jest zabawa. Spontaniczne działania, pozornie nieniosące korzyści, oraz nierzadko wyglądające na bardzo chaotyczne i nieusystematyzowane są jedną z najważniejszych czynności w planie dnia malucha. Aby lepiej zrozumieć, czym jest zabawa, sięgnijmy do języka dorosłych. Doktor Stuart Brown psychiatra i badacz kliniczny z Narodowego Instytutu do Badań nad  Zabawą (National Institute of Play) wyróżnia siedem właściwości zabawy.

1. BEZCELOWOŚĆ
A raczej pozorna bezcelowość, jak mówi Brown. Pozorna bezcelowość odzwierciedla brak praktycznej wartości w działaniu. Niekoniecznie może przynosić korzyści finansowe lub materialne (w języku dorosłych nastawionych na efektywność, może to brzmieć jak coś strasznego).
 
2. DOBROWOLNOŚĆ
Autentyczna zabawa nie jest obowiązkowa. Nie podlega żadnemu przymusowi, co więcej każda forma nacisku zewnętrznego eliminuje z czynności element zabawy. 
 
3. WEWNĘTRZNA MOTYWACJA
Zabawa jest fajna i sprawia, że czujemy się dobrze. Z perspektywy nauk behawioralnych mówi się, że wywołuje podniecenie psychologiczne, innymi słowy, ekscytuje nas i jest lekarstwem na nudę. 
 
4. ZATRACENIE POCZUCIA CZASU
Kiedy gramy, tracimy poczucie czasu. Jest to wolność w swoim najprawdziwszym sensie i zapewnia ucieczkę od ograniczonego świata wymagań i zobowiązań. 
 
5. SAMOŚWIADOMOŚĆ 
Kiedy gramy, rezygnujemy z potrzeby kontrolowania tego, jak jesteśmy postrzegani na zewnątrz. Nie przejmujemy się tym, co myślą o nas inni. Nie ma myśli o myślach i możemy w pełni oddać się w działaniu. To właśnie Maslow nazwał doświadczeniem szczytowym, a Mihály Csíkszentmihályinazwał przepływem (ang. flow).
 
6. POTENCJAŁ IMPROWIZACYJNY 
Innym aspektem gry, według Stuarta Browna, jest potencjał improwizacji. Nie ma określonego systemu czy schematu robienia rzeczy. Zamiast tego jesteśmy w czasie zabawy otwarci na pozytywne okoliczności i przypadkowe zdarzenia, które mogą prowadzić do kreatywności i odkrywania nowych rzeczy. 
 
7. PRAGNIENIE KONTYNUOWANIA
W zabawie pragniemy jej kontynuacji i wymyślimy nowe środki, aby przedłużać jej trwanie. To przyjemność płynąca z doświadczenia, która napędza pragnienie, i dzięki temu tworzymy nowe zasady, aby gra nie musiała się kończyć.
 
SIEDEM WŁAŚCIWOŚCI ZABAWY STUART BROWN
 
Brown określa zabawę jako potrzebę biologiczną, która pozwala nam kształtować własny umysł, empatię, pomaga łatwiej odnajdować siebie w dużych grupach społecznych, stanowi źródło kreatywności i wynalazczości. Co więcej, uszanowanie wewnętrznej potrzeby zabawy wpływa korzystnie na naszą pracę. Bezcelowa zabawa ostatecznie jest bardzo pożyteczna! Badania pokazują, że pomaga radzić sobie z przeciwnościami, rodzi potrzebę poznawania nowego i osiągania coraz lepszych wyników. 
 
Dorośli często o zabawie zapominają, popadając w przekonania nacechowane dążeniem do związania swojej wydajności oraz osiągnięciem sukcesu. Taka postawa szybko przekłada się na to jak postrzegamy bawiące się dzieci. Wymagamy, aby każde działanie niosło ze sobą korzyść nazwaną, określoną, usystematyzowana i najlepiej mierzalną. Często gubimy istotę zabawy, szukając w niej sensu tam, gdzie jedyną wartością jest wolność i autentyczność. 
 
czy trzeba się bawić z dzieckiem

Dlaczego warto bawić się z dzieckiem?

Powodów jest wiele i każdy znajdzie jakieś dla siebie, jednak w kontekście korzyści osobistych w pierwszej kolejności chcę wymienić rozwój osobisty. Być może to stwierdzenie wywoła uśmiechy na waszych twarzach. Pojawią się wewnętrzne głosy pytające: jak to? Przecież rozwój osobisty to raczej czytanie książek, wykłady i kursy, co ma do tego zabawa z dzieckiem? I właśnie tutaj dochodzę do sedna motywacji, która posłużyła do napisania tego tekstu. My po prostu często już dawno zapomnieliśmy, czym jest zabawa. Jeśli uda nam się skonfrontować z wszystkimi myślami o tym, jaka to strata czasu i marnowanie energii, opór stopnieje i zabłyśnie światło prawdy, zrozumiemy, że zabawa jest tym, czego nam naprawdę brakuje, aby wzrastać. Oczywiście nikt nam za to nie zapłaci, nie pogratuluje, ale to chyba znacznie prostsza droga do praktykowania szczęścia niż godziny warsztatów rozwojowych. 

w co bawić się z dzieckiem w domu

Dlaczego dorośli nie lubią bawić się z dziećmi?

Najczęściej wydaje się to nudne. Zaangażować się w spontaniczną zabawę z maluchem i naprawdę w tym popłynąć wbrew pozorom nie jest łatwe. Mamy też cały asortyment wymówek powołujących się na brak czasu, zmęczenie i inne perełki dorosłości. A co jeśli właśnie ta zabawa okaże się największym skarbem i  lekiem na udręki dorosłości? Jeśli uda nam się uwierzyć, że nic nie musimy. Zrozumienie, że zabawa z dzieckiem nie jest naszym obowiązkiem jako rodziców, może być bardzo uwalniające. Odnosząc się do jednej z cech zabawy autentycznej, przypominam o jej dobrowolności i bezcelowości. Zaczynając zabawę z poczucia obowiązku lub z obawy przed odczuwaniem wstydu, że nie jesteśmy dobrym rodzicem, nie ma szans na sukces. Zamiast wyszukiwać porad na pozbycie się niechęci do zabaw, przyjrzyjmy się szczerze temu co nam właściwie w tym przeszkadza. Skoro naukowcy jednogłośnie orzekają, że jest to naturalna potrzeba biologiczna człowieka w każdym wieku, najprościej zacząć od ustalenia co nam przeszkadza w jej realizowaniu. Jakie myśli pojawiają się, zanim poczujemy niechęć, zmęczenie czy znudzenie. Każda z takich wydawałoby się głupich wrzutek w głowie, będzie cenną wskazówką do poznania sedna problemu. I z tym was zostawiam. Przecież o tym jak ważny jest wspólnie spędzany czas dla budowania więzi, to już wie każdy rodzic. Życzę dobrej zabawy!

 

Komentarze do wpisu (2)

23 stycznia 2021

Bardzo mądry wpis. Wszystko się zgadza.

15 lutego 2021

O tak! Tutaj można się zastanowić. Dobra uwaga. Zapisuję :)

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl